Ontwerp beleidskader Landbouw en Voedsel Noord-Brabant ter inzage
Gedeputeerde Staten van Noord-Brabant hebben het ontwerp-beleidskader Landbouw en Voedsel vastgesteld. Hierin wordt een lange termijnstrategie geschetst voor een duurzame toekomst van de Brabantse landbouw- en voedselketen. Het kader bevat ook een concrete visie over mest en mestverwaarding. Het ontwerp-beleidskader ligt met plan-MER tot en met 22 november 2021 ter inzage.
Het beleidskader start met de constatering dat Noord-Brabant internationaal toonaangevend is en moet blijven op het gebied van landbouw en voedsel, in plantaardige en dierlijke sectoren. Tegelijkertijd moet worden vastgesteld dat er in het landelijk gebied van Brabant grote opgaven bestaan als het gaat om water, bodem, natuur, biodiversiteit, stikstof, fijnstof, broeikasgassen en gezondheid. Deze worden mede door ontwikkelingen in de landbouw veroorzaakt. De uitdagingen voor de landbouw, voedselketens en het landelijk gebied zijn dermate groot dat een langjarige, consistente aanpak nodig is. Alleen dan kan een 'systeemtransitie' worden gerealiseerd.
Het Beleidskader Landbouw en Voedsel 2030 biedt hiervoor de basis.
Naast een beleidskader is er een PlanMER opgesteld. Hierin is beschreven welke milieueffecten het voorgenomen nieuwe beleidskader naar verwachting zal hebben, en is bedoeld om milieubelangen een volwaardige rol te geven in de besluitvorming.
In het beleidskader worden vier termen prominent benoemd: slim (precies en datagedreven), waardevol (toegevoegde waarde met ook andere producten en diensten), circulair (gebaseerd op kringlopen en zonder verspilling) en verbonden (leefbaarheid en verbinding tussen schakels onderling en maatschappij).
Mest in het beleidskader
Met name in het hoofdstuk circulair gaat men concreet in op mestverwaarding. De provincie werkt momenteel aan een 'Uitvoeringsagenda Mest' die het accent legt op aanpassingen in stallen (scheiden aan de bron of zeer frequente ontmesting), locaties voor mestverwerking en stimuleren om zo veel mogelijk kunstmestvervangers in te zetten in de regio.
Dit citaat uit het rapport is veelzeggend over de visie van de provincie:
"Mest vormt een onlosmakelijk onderdeel van de kringlooplandbouw. Mest zorgt voor mineralen voor plantengroei en voor organisch materiaal voor verbetering van de bodemstructuur en bodemleven.
In kringlooplandbouw gaat het om het duurzaam toepassen van bewerkte mest in akker- en tuinbouw. Het toepassen van bewerkte mest moet er ook voor zorgen dat de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater verbetert.
Om dit te bereiken zijn er diverse acties en maatregelen nodig. Zo moet mest zo snel mogelijk bewerkt worden (uitfaseren van aanwenden van onbewerkte drijfmest). Dit voorkomt emissies naar bodem, water en lucht, zorgt voor betere producten voor plant en bodem en het gebruik van kunstmest wordt niet of minder noodzakelijk.
Dit vraagt dat mest zo dicht mogelijk bij de bron wordt aangepakt via innovatieve stalsystemen en bewerkingstechnieken dicht bij de bron (upstream) en gespecialiseerde mestverwaardingsinstallaties (downstream op daartoe geschikte locaties).
Belangrijke randvoorwaarden voor kringlooplandbouw en de daarvoor noodzakelijke mestbewerking zijn aanpassing van het nationale mestbeleid (niet alleen gericht op export van het overschot), een ander perspectief vanuit de keten (mest als product met bijbehorende prijsstelling) en erkenning vanuit de burger dat meststoffen essentieel zijn voor het sluiten van de kringloop."
Het ontwerp beleidsplan en de PlanMER zijn te raadplegen via deze link.

Gedeputeerde Elies Lemkes: "In het beleidskader zoeken we naar een nieuwe economische, ecologische en maatschappelijke balans en een duidelijk perspectief voor (agrarisch) ondernemers en andere partijen in de Brabantse landbouw- en voedselketen.”
Het Beleidskader Landbouw en Voedsel 2030 biedt hiervoor de basis.
Naast een beleidskader is er een PlanMER opgesteld. Hierin is beschreven welke milieueffecten het voorgenomen nieuwe beleidskader naar verwachting zal hebben, en is bedoeld om milieubelangen een volwaardige rol te geven in de besluitvorming.
In het beleidskader worden vier termen prominent benoemd: slim (precies en datagedreven), waardevol (toegevoegde waarde met ook andere producten en diensten), circulair (gebaseerd op kringlopen en zonder verspilling) en verbonden (leefbaarheid en verbinding tussen schakels onderling en maatschappij).
Mest in het beleidskader
Met name in het hoofdstuk circulair gaat men concreet in op mestverwaarding. De provincie werkt momenteel aan een 'Uitvoeringsagenda Mest' die het accent legt op aanpassingen in stallen (scheiden aan de bron of zeer frequente ontmesting), locaties voor mestverwerking en stimuleren om zo veel mogelijk kunstmestvervangers in te zetten in de regio.
Dit citaat uit het rapport is veelzeggend over de visie van de provincie:
"Mest vormt een onlosmakelijk onderdeel van de kringlooplandbouw. Mest zorgt voor mineralen voor plantengroei en voor organisch materiaal voor verbetering van de bodemstructuur en bodemleven.
In kringlooplandbouw gaat het om het duurzaam toepassen van bewerkte mest in akker- en tuinbouw. Het toepassen van bewerkte mest moet er ook voor zorgen dat de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater verbetert.
Om dit te bereiken zijn er diverse acties en maatregelen nodig. Zo moet mest zo snel mogelijk bewerkt worden (uitfaseren van aanwenden van onbewerkte drijfmest). Dit voorkomt emissies naar bodem, water en lucht, zorgt voor betere producten voor plant en bodem en het gebruik van kunstmest wordt niet of minder noodzakelijk.
Dit vraagt dat mest zo dicht mogelijk bij de bron wordt aangepakt via innovatieve stalsystemen en bewerkingstechnieken dicht bij de bron (upstream) en gespecialiseerde mestverwaardingsinstallaties (downstream op daartoe geschikte locaties).
Belangrijke randvoorwaarden voor kringlooplandbouw en de daarvoor noodzakelijke mestbewerking zijn aanpassing van het nationale mestbeleid (niet alleen gericht op export van het overschot), een ander perspectief vanuit de keten (mest als product met bijbehorende prijsstelling) en erkenning vanuit de burger dat meststoffen essentieel zijn voor het sluiten van de kringloop."
Het ontwerp beleidsplan en de PlanMER zijn te raadplegen via deze link.

Gedeputeerde Elies Lemkes: "In het beleidskader zoeken we naar een nieuwe economische, ecologische en maatschappelijke balans en een duidelijk perspectief voor (agrarisch) ondernemers en andere partijen in de Brabantse landbouw- en voedselketen.”

Auteur: Jan Roefs
Bron: Provincie Noord-Brabant
Publicatie: 15-10-2021