NVWA: 'Naleving fosfaatregels moet beter'

Eerder al constateerde de NVWA bij fysieke controles dat in 2025 veel bedrijven de fosfaatregels overtraden. De NVWA levert deze zaken aan bij het Openbaar Ministerie. Het overtreden van de fosfaatregeling is een economisch delict dat een stevige strafrechtelijke boete en een strafblad kan opleveren.

Voor het jaar 2026 is er nog geen sprake van een overtreding aangezien de bedrijven nog de mogelijkheid hebben om voor het einde van het jaar 2026 de productie van fosfaat met melkvee in balans te brengen met de fosfaatrechten op het bedrijf. Dit kan door fosfaatrechten te verwerven of minder melkvee te houden. De NVWA vindt de huidige situatie hoe dan ook zorgwekkend.

De NVWA voert gesprekken met de sector om bewustwording te vergroten en bedrijven te stimuleren om bij te sturen voor het einde van 2026 en te voorkomen dat bedrijven in 2027 in dezelfde situatie terecht komen.

Analyse van de beschikbare RVO-data laat zien dat ongeveer 25% van alle Nederlandse melkveebedrijven vermoedelijk meer fosfaat produceert in 2026 dan is toegestaan.V an de bedrijven die nu vermoedelijk te weinig rechten hebben, heeft circa 75% meer dan 100 kilo fosfaatrechten tekort. Bijna 10% van de bedrijven is het tekort aan fosfaatrechten nu meer dan 1000 kilogram.

Bij een aselecte steekproef van bijna 200 bedrijven blijkt dat 52% vermoedelijk meer fosfaat met melkvee in 2026 gaat produceren dan dat er op dit moment aan rechten op het bedrijf beschikbaar zijn. Uit deze inspecties komt naar voren dat de gemiddelde melkproductie per koe in 2026 is toegenomen ten opzichte van 2025, waardoor bedrijven meer fosfaatrechten op het bedrijf nodig hebben.

Bedrijven die op dit moment onvoldoende fosfaatrechten hebben voor de hoeveelheid fosfaat die geproduceerd is met melkvee en de geproduceerde melk, kunnen nog bijsturen door fosfaatrechten te leasen of te kopen, of door minder fosfaat met melkvee te produceren. De NVWA heeft wel zorgen over de haalbaarheid van het kopen of leasen van fosfaatrechten gezien de hoge leaseprijzen op dit moment.