Omgevingsdiensten hebben achterstand bij actualiseren van milieuvergunningen

Nederland telt naar schatting 18.000 bedrijven die vergunningplichtig zijn omdat hun activiteiten het milieu en de leefomgeving kunnen schaden of een risico vormen voor de externe veiligheid. De omgevingsdiensten geven in opdracht van gemeenten en provincies milieuvergunningen af, houden toezicht houden op de bedrijven in hun werkgebied en zijn verantwoordelijk voor de handhaving.

Uit het onderzoek van de ILT blijkt dat vrijwel  alle diensten achterstanden hebben bij het up-to-date houden van de vergunningen, terwijl ze dat wettelijk verplicht zijn. Er zijn in Nederland 26 verschillende omgevingsdiensten. Er zijn 21 omgevingsdiensten die niet of slechts voor een deel van de bedrijven weten of de vergunningen nog actueel zijn. Dit leidt tot problemen met toezicht en handhaving en heeft negatieve gevolgen voor de omgeving, bijvoorbeeld omdat de milieueisen strenger zijn geworden.

De achterstanden zijn al langer bekend. Ondanks veel en goede initiatieven van de omgevingsdiensten voor verbeteringen, blijken de problemen hardnekkig. Het up-to-date brengen van de vergunningen is complex door gebrekkige computersystemen, drukte door nieuwe aanvragen of niet genoeg medewerking van bedrijven, geven omgevingsdiensten aan.

Door een stapeling van wet- en regelgeving moeten vergunningen op verschillende punten geactualiseerd worden. De wettelijke termijnen die daarvoor gelden, vinden omgevingsdiensten vaak niet realistisch. Ondanks goede bedoelingen, is de samenwerking tussen omgevingsdiensten vaak beperkt. Zo is winst te behalen met het uitwisselen van goede voorbeelden en het opstellen van een gezamenlijke werkwijze. Alleen extra personeel lost de problemen niet op. Zonder structurele verbeteringen kan het wegwerken van de achterstanden nog jaren duren.

In het rapport doet de ILT aanbevelingen aan gemeenten en provincies, omgevingsdiensten en het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Los van deze aanbevelingen, constateert de ILT dat het stelsel van Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving nog niet goed genoeg functioneert. De afgelopen jaren is veel verbeterd, onder andere in de onderlinge samenwerking in het stelsel. In het belang van de leefomgeving en de gezondheid van omwonenden, werkt de ILT met provincies, gemeenten, omgevingsdiensten en waterschappen aan de verbetering van het stelsel.

Meer informatie is te vinden in het rapport 'De basis moet op orde: milieurisico’s door onvoldoende grip op actualisatie vergunningen'.