Derogatie minder in trek door bedrijfsbeëindiging en knellende voorwaarden

De derogatie biedt melkveehouders de mogelijkheid om meer dierlijke mest op het land te gebruiken dan in de Europese Nitraatrichtlijn is voorgeschreven. Er blijkt een afnemende belangstelling voor deelname. In 2017 daalde het aantal bedrijven met derogatie met 2,3% en in 2018 met 6,6% ten opzichte van het jaar ervoor. Factoren die van invloed zijn op het besluit te stoppen met derogatie zijn bedrijfsbeëindiging, knellende deelnamevoorwaarden en switch naar andere producten of productiewijze, stelt Wageningen Economic Research. Regionaal zien de onderzoekers een sterkere afname van het aantal bedrijven met derogatie in het noordelijke veenweidegebied en op alle zandgronden, met uitzondering van het zandgebied in het oosten en zuiden van Nederland.
Agrarisch ondernemers geven aan te stoppen met derogatie omdat ze hun bedrijf beëindigen, vanwege de graslandeis van minimaal 80%, of omdat ze switchen naar een andere bedrijfsopzet zoals akkerbouw of een biologische bedrijfsvoering. Ook noemt men het gebruik van andere mest dan graasdierenmest en extensivering van het bedrijf als reden. Hierdoor is derogatie niet meer nodig en bespaart men bovendien op kosten voor bemestingsplannen, monsterneming en aanvraag.

Driekwart van de bedrijven met derogatie in 2016 zijn melkveebedrijven die bijna 90% van het areaal onder derogatie bewerken. Het aantal melkveebedrijven met derogatie neemt sterker af dan het totaal aantal melkveebedrijven in Nederland. Dit kan mede verklaard worden door de Subsidieregeling bedrijfsbeëindiging melkveehouderij en leidt voor een deel ook tot een afname van het aantal bedrijven met derogatie.

Het beleid om het derogatieareaal te vergroten zou volgens de onderzoekers gericht moeten zijn op het verlichten van de knelpunten. Als suggesties dragen zij aan: verlaag de graslandeis tot bijvoorbeeld 70%, onderzoek gewasderogatie, sta fosfaatkunstmest toe, verlaag de deelnamekosten en onderzoek argumenten voor de beperking van uitsluitend gebruik van graasdierenmest.

Zie voor meer informatie het rapport Afname derogatie: verkenning omvang en beweegredenen ondernemers op de site van Wageningen Economic Research.
Bron: Wageningen Economic Research, 06/08/2019
Publicatie: 07-08-2019