Doelen van Nitraatrichtlijn worden met Vlaamse MAP7 niet gehaald

Het nieuwe Vlaamse mestactieplan MAP7 zal vermoedelijk een positieve impact hebben op de waterkwaliteit in Vlaanderen, maar de huidige maatregelen lijken onvoldoende om de doelstellingen van de Europese Nitraatrichtlijn te halen. Dat blijkt uit het voorlopige milieueffectenrapport. De doelstellingen voor grondwater zouden in 25% van de afstroomzones niet gehaald worden. Ook de doelstellingen voor het oppervlaktewater lijken niet allemaal haalbaar.

De gemiddelde nitraatconcentratie is de indicator om de globale impact van de landbouw op de oppervlaktewaterkwaliteit te beoordelen. De streefwaarde voor de gemiddelde nitraatconcentratie bedraagt 18 milligram nitraat per liter. Dit is de vertaalslag van de grenswaarde voor nitraatstikstof tussen een goede en matige toestand van de oppervlaktewaterkwaliteit, en werd in MAP6 vastgelegd.


Volgens het nieuw mestactieplan moeten tegen 2027 alle nodige maatregelen genomen worden om de nitraatconcentratie per afstroomzone in landbouwgebied onder deze streefwaarde te brengen. Uit het ontwerp van het milieueffectrapport blijkt dat MAP7 het aantal afstroomzones met een gemiddelde concentratie boven deze drempel niet volledig zal wegwerken.


Vlaams minister van Omgeving en Landbouw Brouns erkent dat uit de analyse blijkt dat de doelen voor 2027 waarschijnlijk niet volledig gehaald zullen worden. Hij merkt op dat de Vlaamse regering in het regeerakkoord heeft afgesproken om bij de Europese Commissie een doelfasering aan te vragen voor de Nitraatrichtlijn en Kaderrichtlijn Water. Zo zou er ruimte moeten komen voor een gefaseerde aanpak met een focus op vooruitgang en ambities voor meerdere planperiodes.


Zowel in MAP7 als in het regeerakkoord werd opgenomen dat indien de monitoring in 2025 en in 2026 aantoont dat er extra maatregelen nodig zijn om de waterkwaliteitsdoelstellingen te halen, deze genomen zullen worden. De milieu- en landbouworganisaties zullen dan vier maanden de tijd krijgen om hierover een akkoord te bereiken. De maatregelen zouden dan uiterlijk in werking moeten treden in het voorjaar van 2027.


"Er is inderdaad afgesproken dat de bevindingen in het milieueffectrapport indicatief zullen zijn ten aanzien van een eventuele bijsturing”, stelt Brouns. “Op basis van het definitieve milieueffectrapport zal het overlegorgaan, waarin milieu- en landbouworganisaties vertegenwoordigd zijn, later dit jaar kijken of bijsturing nu al van toepassing moet zijn. Ook al wordt dit in principe pas in 2027 gevraagd.”

Bron: VILT, 19/03/2025
Publicatie: 20-03-2025