Nitraatuitspoeling in grondwaterbeschermingsgebieden is lastig te reduceren

Sinds 2017 wordt in de 34 meest kwetsbare grondwaterbeschermingsgebieden gewerkt aan het reduceren van de nitraatuitspoeling uit agrarische bronnen, door aanpassingen in de agrarische bedrijfsvoering. Wageningen Environmental Research heeft per grondwaterbeschermingsgebied in beeld gebracht in hoeverre het doelbereik voor nitraat wordt gehaald met de huidige ingezette maatregelen. Dat zou kunnen lukken in ongeveer de helft van de gebieden.

Wageningen Environmental Research heeft ook de effecten van aanvullende maatregelen doorgerekend om, in gebieden waar dit nog niet het geval is, tot doelbereik te komen. Voor deze doorrekeningen zijn metingen en modelsimulaties gebruikt. De modelsimulaties betreffen vier typen maatregelen: verlaging van gebruiksnormen, aanpassing van de teelt van gewassen, aanvullende managementmaatregelen en de inzet van biologische bedrijfssystemen.


Uit de studie blijkt dat in 2030 door de inzet van de maatregel met het grootste doorgerekende effect in ongeveer de helft van het aantal grondwaterbeschermingsgebieden aan het doel van maximaal 50 milligram per liter nitraat kan worden voldaan. Bij andere gebieden is een combinatie van maatregelen nodig om aan het doel te voldoen. In 6 van de 34 grondwaterbeschermingsgebieden is een vermindering van de nitraatuitspoeling van meer dan 50 milligram per liter nodig en het is de vraag of aan deze opgave kan worden voldaan met een combinatie van de in de onderhavige studie beschouwde maatregelen.


Het project had in eerste instantie een looptijd tot en met 2021, in 2022 is de overeenkomst met een jaar verlengd. Vervolgens is ook in het jaar 2023 deze aanpak verlengd omdat de opgave van gebied tot gebied verschilt, waardoor een gebiedsgerichte aanpak binnen het Nationaal Programma Landelijk Gebied in de rede lag. Vanwege het uitstel van dat programma was een overbrugging nodig. 


Het rapport 'Effecten van maatregelen op nitraat in het agrarische deel van grondwaterbeschermingsgebieden' biedt handreikingen voor verdere aanpakken in de specifieke grondwaterbeschermingsgebieden na de definitieve afronding van het project in 2025. Met de uitkomsten van dit onderzoek worden tevens opties geboden om invulling te geven aan de verplichting uit de derogatiebeschikking om een aanvullende aanpak voor de vermindering van nutriëntenuitspoeling in de grondwaterbeschermingsgebieden in te vullen.

Bron: Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur, 06/11/2024
Publicatie: 07-11-2024