Champost is te gebruiken voor zuivering van afvalwater

Het is mogelijk water te zuiveren met behulp van champost, het mengsel van schimmeldraden en paardenmest dat overblijft nadat de champignons ervan geoogst zijn. Dat tonen Utrechtse onderzoekers aan in een onderzoek waarover ze hebben gepubliceerd in het vakblad Applied Microbiology and Biotechnology. Het substraat verlaagt onder andere de concentraties van bestrijdingsmiddelen en medicijnen in vervuild water. Daarmee is het een veelbelovend alternatief voor bestaande technieken om water te zuiveren.

Champignons worden geteeld op gecomposteerde, gesteriliseerde paardenmest. Graankorrels die vol zitten met de schimmel worden gemend met de compost, waarna in de compost een netwerk van schimmeldraden groeit. Uit die schimmeldraden ontwikkelen zich uiteindelijk de vruchtlichamen van de schimmel in de vorm van paddenstoelen. De champost die na de kweek van champignons resteert wordt nu vooral als meststof afgezet.


Schimmels die van dood plantenmateriaal leven, zoals champignons, maken enzymen aan om houtstof af te breken. Maar de enzymen die de schimmels aanmaken zijn niet heel specifiek. Het was al bekend dat ze ook andere stoffen dan houtstof afbreken. De Utrechtse onderzoekers besloten daarom te testen of het mogelijk is vervuild water te zuiveren met behulp van champost.


Om de effectiviteit van het champignonsubstraat te testen, voegden de onderzoekers eerst 8 stoffen aan water toe, zoals het insecticide DEET, cafeïne en carbamazepine, een medicijn dat onder andere wordt gebruikt bij epilepsie. Vervolgens werd het vervuilde water gemixt met substraat. Na twee tot zeven dagen keken de onderzoekers of de concentraties van de stoffen veranderd waren. Het bleek dat, afhankelijk van de stof, 10% tot 90% procent uit het water was verwijderd.


De onderzoekers maakten ook een oplossing van het substraat, simpelweg door het een tijdje in water te laten staan en dan de stukken substraat er weer uit te halen. Vervolgens mengden ze de oplossing met het vervuilde water, en testten de onderzoeker hoe effectief het was in het verwijderen van schadelijke stoffen uit het water. Dat bleek een stuk minder goed te zijn dan het substraat zelf.


In een volgende test bleek dat enzymen die in de schimmeldraden zitten en niet worden uitgescheiden, ofwel bacteriën die blijven vastzitten aan het substraat, een rol spelen. Ook lijkt een chemische reactie die in het substraat plaatsvindt een aanzienlijke bijdrage te leveren aan de verwijdering van de stoffen. De onderzoekers toonden met andere experimenten ook aan dat champost in staat is water te zuiveren van kleurstoffen en PFAS.


Meer informatie is te vinden in de publicatie 'Enzymatic and non-enzymatic removal of organic micropollutants with spent mushroom substrate of Agaricus bisporus' in Applied Microbiology and Biotechnology.

Bron: Universiteit Utrecht, 30/04/2024
Publicatie: 30-04-2024