Analyse van mogelijke maatregelen voor integraal duurzame stalsystemen

Uit een inventarisatie van stalsystemen en technieken die mogelijk in aanmerking komen voor de investeringsmodule van de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv) blijkt dat alleen door een combinatie van brongerichte en nageschakelde technieken in de stal en mestverwerking buiten de stal een sterke integrale emissiereductie behaald kan worden. De analyse is gemaakt door Wageningen Livestock Research in opdracht van het ministerie van LNV.

Wageningen Livestock Research kreeg de vraag om in kaart te brengen welke emissiearme stalsystemen en technieken in aanmerking kunnen komen voor opname in de investeringsmodule van de Sbv. Dit is nu geïnventariseerd voor de varkens- en melkveehouderij. De inventarisaties maken onderdeel uit van een bredere analyse voor beide sectoren.


Deze sectoranalyses geven inzicht in de mogelijkheden om de emissies van vooral ammoniak en methaan uit stallen en mestopslagen in de varkens en melkveehouderij te reduceren en tegelijk te voorkomen dat er afwenteling plaatsvindt op andere belangrijke beleidsdoelstellingen zoals dierenwelzijn en brandveiligheid. De huidige inventarisatie is uitgevoerd binnen de uitgangspunten die door het ministerie van LNV zijn aangedragen:



  1. Het moeten brongerichte maatregelen zijn eventueel gecombineerd met een nageschakelde techniek. Brongericht wil zeggen dat de emissie bij de bron, in de stal aangepakt moeten worden, zodat de luchtkwaliteit in de stal ook wordt verbeterd. Bij nageschakelde technieken kan het onder meer gaan om luchtwassers of kelderafzuiging.

  2. De systemen moeten met een zekere mate van betrouwbaarheid de emissies reduceren. Dat wil zeggen dat systemen met een emissiefactor op bijlage 1 van de Regeling ammoniak en veehouderij zijn opgenomen. Experimentele systemen waarvan de emissie nog niet is vastgesteld zijn in dit stadium niet meegenomen.

  3. Er moet een integrale verbetering optreden bij toepassing van de systemen. Dat wil zeggen dat zowel de methaanemissie als de ammoniakemissie moet verminderen en afwenteling naar dierenwelzijn en -gezondheid en brandveiligheid voorkomen moet worden.


Uit het overzicht van de systemen in de varkenshouderij blijkt dat alleen door de combinatie van brongerichte en nageschakelde technieken er een sterke integrale reductie kan worden bereikt van de uitstoot van ammoniak, methaan, geur en fijnstof. Een belangrijk nadeel hiervan is echter dat de kosten hiermee sterk worden verhoogd.


Buiten de stal op het erf moet voorkomen worden dat de vervuilende gasvormige componenten en fijnstof alsnog emitteren. Volledig afsluiten van de mestopslag in combinatie met een overdrukventiel en een fakkel kan hiervoor een optie zijn. Nog beter is mestvergisting te stimuleren.


Voor de melkveehouderij staan in de Regeling ammoniak en veehouderij geen systemen die aan de randvoorwaarden voldoen. Alle systemen missen een reducerend effect op de methaanemissie. Daarom is een aantal extra systemen in de beoordeling meegenomen waarbij de mest buiten de stal wordt verwerkt, waarmee een extra reductie van de ammoniakemissie bereikt wordt en ook de methaanemissie omlaag gaat.


Een zekere mate van betrouwbare emissiereductie is voor deze extra systemen gevonden in modelberekeningen die uitgevoerd zijn in het kader van het project 'Next level mest verwaarden'. Uit die berekeningen blijkt dat systemen waar mono-vergisting van mest een onderdeel van is, de grootste reductie van methaanemissie behalen. Mono-vergisting zorgt ook voor een positief exploitatieresultaat. Systemen waarbij water of ammoniumarme vloeistof gebruikt wordt voor het spoelen van de loopvloer of waarbij kelderafzuiging wordt toegepast, reduceren de ammoniakemissie het meest.


De bredere sectoranalyse voor de varkenshouderij is eerder gepubliceerd. Voor de melkveehouderij volgt die later dit jaar. Meer informatie is te vinden in de rapporten 'Sectoranalyse varkens om implementatie van emissiearme systemen via een investeringsregeling te stimuleren' en 'Sectoranalyse melkvee: Fase 1: Overzicht integraal duurzame stalsystemen ten behoeve van de Subsidiemodules brongerichte verduurzaming stal- en managementmaatregelen (Sbv)'.

Bron: Wageningen University & Research, 12/07/2023
Publicatie: 12-07-2023