Ook in 2022 nog te veel nitraat in Vlaamse bodem

Tussen 1 oktober en 15 november 2022 moesten 11.031 Vlaamse landbouwers samen 30.175 bodemmonsters laten nemen om een zicht te krijgen op het nitraatresidu op het einde van het groeiseizoen. Hoe hoger het nitraatresidu hoe meer nitraat kan uitspoelen naar het grond- en oppervlaktewater. Uit de meetcampagne 2022 blijkt dat er na de oogst nog te veel nitraat achterblijft in de bodem.

Na de verbetering die werd vastgesteld in de periode 2012-2016, zit er sindsdien telkens meer nitraatresidu in de bodem, met uitzondering van het jaar 2021. In 2022 werd slechts 56% van alle monsters genomen werd tot een diepte van 90 centimeter, terwijl dat in de droge jaren 2018-2020 nog 75% was. Als de ontbrekende nitraatresiduwaarden in de onderste bodemlagen aangevuld worden op basis van wat verwacht kan worden uit de stalen monsters wel tot 90 centimeter diep genomen werden, stijgt het gemiddelde nitraatresidu in 2022 aanzienlijk in vergelijking met 2021.


​Na de oogst blijft er op de Vlaamse landbouwpercelen gemiddeld 73 kilo nitraatstikstof per hectare achter. Dat is ongeveer gelijk aan de eerste drempelwaarde. Van de perceelsevaluaties was 68% beneden drempelwaarde 1 en dat gold voor 53% van de bedrijfsevaluaties. ​ Een recente literatuurstudie heeft echter uitgewezen dat de milieukundige drempelwaarde om een goede waterkwaliteit te bereiken in vele gevallen lager moet zijn.


In 2022 werden de laagste waarden opgetekend bij grasland en bieten, de helft van de monsters heeft een nitraatresidu van ongeveer 30 kilo nitraatstikstof per hectare of lager. Bij fruit en graangewassen heeft de helft van de stalen een nitraatresidu van respectievelijk ongeveer 35 kilo 60 kilo per hectare of lager. De hoogste nitraatresidu’s komen voor bij aardappelen, groenten, sierteelt en boomkweek en maïs. Bij aardappelen heeft bijna 50% van de monsters een gemeten nitraatresidu van meer dan 120 kilo nitraatstikstof per hectare.​


De ​ Mestbank zal ​ in de toekomst gerichter en meer controleren door controlestalen te nemen en daarbij ook controleren tot welke diepte de bodem doordringbaar is. Als de ontbrekende nitraatresiduwaarden in de onderste bodemlagen worden gecorrigeerd wordt het jaargemiddelde nitraatresidu voor alle monsters 94 kilo nitraatstikstof per hectare. Dit aangevulde jaargemiddelde nitraatresidu geeft een betere inschatting van het globale werkelijke nitraatresidu in de bodem in Vlaanderen om te gebruiken bij de beleidsevaluatie.​


Meer informatie is te vinden in het Nitraatresidurapport 2022.

Bron: VLM, 05/06/2023
Publicatie: 07-06-2023