Brongerichte maatregelen varkenshouderij met name effectief voor lagere methaanuitstoot

Brongerichte maatregelen om de uitstoot van ammoniak en broeikasgassen te verlagen staan sterk in de aandacht. Zaak is natuurlijk wel dat ze voldoende werken, en dat ze toegestaan worden. Vanuit het project 'integraal aanpakken' is onderzoek verricht. Relatief eenvoudige maatregelen als het spoelen en verdunnen van mest blijken al een groot effect te hebben.
Dagontmesting
Het effect van dagelijks spoelen is onderzocht bij de Stal van de Toekomst in Valkenswaard. Daar kijken de onderzoekers naar het effect van een aantal maatregelen:
  • het effect van het dagelijks mest verwijderen uit de stal (dagontmesting)
  • frequent spoelen van het mestkanaal met verse mest
  • verdunnen met water
  • verkleining van het oppervlak van waaruit ammoniak kan worden uitgestoten door schuine putwanden in de mestgoot
  • meer dichte vloeren of juist meer roostervloeren
  • koeling van de mest
  • sproeien van schuine wanden
Naast het effect op emissie van ammoniak en broeikasgassen kijken de onderzoekers ook naar praktische en economische gevolgen en in hoeverre maatregelen afwenteling op andere thema’s tot gevolg kunnen hebben.

90% reductie methaanemissie
Uit de voorlopige resultaten bij de Stal van de toekomst blijkt dat de vermindering van de methaanuitstoot voldeed aan de verwachtingen. Vooral door dagontmesting noteerde de proefstal tot bijna 90 procent lagere uitstoot van methaan, vergeleken met een controlestal die vergelijkbaar was met stallen op een gemiddeld gangbaar bedrijf. De vermindering van de uitstoot van ammoniak treedt ook op, waarbij er wel een duidelijke link wordt gemeten met hokbevuiling. Voor het functioneren van het waterkanaal is gebleken dat er wel voldoende water moet worden toegepast. Het beperken van hokbevuiling en voldoende water in het waterkanaal zijn dus van belang om goede resultaten te behalen. De ontwikkelaars van het stalsysteem zijn positief over de inzichten en tussentijdse resultaten. De metingen aan het geoptimaliseerde stalsysteem worden komende tijd doorgezet om eenduidige resultaten te kunnen presenteren.

Met verdunnen van mest stijgt het mestvolume, en dat willen de meeste varkenshouders niet. Er moet dan immers meestal meer mest worden afgezet. Om de gewenste ammoniak- en methaanreductie door verdunning toch te realiseren is automatisering van de stalsystemen een optie, waarbij vanzelf de juiste hoeveelheid water (en dus niet teveel) wordt toegediend.
Een andere mogelijkheid is om niet met water, maar met (ammoniak-vrije) mestfracties te spoelen. In de Zero-stal in Wanroy (initiatief van Agrifirm) wordt hier ervaring mee opgedaan.
Sommige experts pleiten ervoor om bij een brongerichte aanpak in stallen het koelen van de mest op te nemen, omdat hogere temperaturen tot aanzienlijke toename van ammoniakemissies leidt. Voor beide maatregelen (verdunnen en koelen) is het zaak om de kosten en baten van de varkenshouder en de maatschappij goed af te wegen.
Er is veel mogelijk, maar de ondernemers moeten worden gesteund bij het dragen van de kosten om de maatschappelijke meerwaarde te realiseren.
Uit de tussentijdse resultaten bij Stal van de Toekomst blijkt overigens een kostenvoordeel door een betere luchtkwaliteit in de stal, waardoor de varkens minder luchtwegproblemen hebben en beter groeien.

Lees meer over dit onderzoek op de integraalaanpakken.nl.
Bron: Integraal aanpakken
Publicatie: 24-12-2021