Lagere nitraatuitspoeling bij hoge drijfmestgift op droogtegevoelig grasland

Vervanging van een aanzienlijk deel van de kunstmestgift door drijfmest gaf op grasland op droogtegevoelige zandgrond een 30 tot 50% lager nitraatgehalte in uitspoelend water op 1 meter diepte, in het uitspoelseizoen van het droge jaar 2020. Dat zijn tussentijdse resultaten van een tweejarige veldproef uitgevoerd door Wageningen Livestock Research en Onderzoekcentrum B-WARE.

De uitkomsten zijn relevant omdat melkveehouders op droogtegevoelige zandgrond maximaal 230 kilo stikstof uit dierlijke mest per hectare mogen uitrijden. Het stikstofaanbod wordt daarnaast aangevuld met kunstmest. Bij een transitie naar kringlooplandbouw is een hoge benutting van dierlijke mest van het eigen bedrijf, met weinig nitraatuitspoeling, belangrijk.


De voorlopige conclusie is dat bij grasland op droogtegevoelige zandgronden na droge omstandigheden in het groeiseizoen de nitraatuitspoeling uit drijfmest duidelijk lager kan zijn dan uit kunstmest. De waarschijnlijke oorzaak hiervan is dat droogte niet alleen de grasgroei en stikstofopname van het gewas remt, maar ook de omzetting van organische stikstof naar minerale stikstof, en daarmee het stikstofaanbod.


Hierdoor kan aan het einde van het groeiseizoen het bodemoverschot aan minerale stikstof bij bemesting met drijfmest lager zijn, en daarmee ook de uitspoeling in de winter. Bij bemesting met kunstmest KAS wordt alle stikstof in minerale vorm gegeven, en is daardoor niet alleen direct beschikbaar voor gewasopname, maar ook voor uitspoeling. In hoeverre de achtergebleven organische stikstof uit drijfmest in het volgende jaar alsnog wordt benut, zal uit het lopende onderzoek moeten blijken. Het totaal van de resultaten wordt in de loop van 2022 in een eindrapport verwerkt.


Een lagere uitspoeling is bij droogte extra relevant, omdat eigenlijk alleen in droge jaren er een risico is van overschrijding van de nitraatnorm onder grasland op uitspoelingsgevoelige zandgrond. Het verstrekken van een relatief groot deel van de stikstofbemesting in organische vorm, in plaats van als kunstmest, kan de nitraatuitspoeling na een periode van droogte beperken. Dit principe is mogelijk ook van toepassing bij de teelt van akkerbouwgewassen.


In de veldproef werd de nitraatuitspoeling onder onbemest grasland vergeleken met bemest grasland, waarbij de stikstofbemesting volledig werd toegediend in de vorm van kunstmest, of met een variant waarbij een deel van de kunstmest werd vervangen door 90 ton runderdrijfmest per hectare. Er werd vroeg gestopt met de toediening van drijfmest, eind juli, om er zeker van te zijn dat instabiele stikstof uit drijfmest nog voldoende kon worden omgezet en benut. De jaarbemesting was bij beide behandelingen 320 kilo werkzame stikstof per hectare. De proef werd uitgevoerd op percelen grasland op uitspoelingsgevoelige zandgrond in Vredepeel en in Beltrum.

Bron: Wageningen University & Research, 25/11/2021
Publicatie: 26-11-2021