Visie Milieudefensie op duurzame landbouw wordt niet gedeeld door Wageningse onderzoekers
In diverse media is afgelopen week de visie van Milieudefensie op de Nederlandse landbouw gepresenteerd, die ze heeft laten doorrekenen door CE Delft. Deze visie levert milieuwinst op, maar kost banen en geld, en de consument moet zijn gedrag veranderen. In de ogen van Milieudefensie moet dit door vlees duurder te maken en de BTW op groenten en fruit af te schaffen. Vanuit nogal wat kanten wordt deze visie echter als irreëel bestempeld.
Vijf kolencentrales aan CO2-uitstoot
Als de transitie zoals Milieudefensie die voor ogen heeft helemaal wordt uitgevoerd, scheelt dat 16,2 miljoen ton CO2 per jaar. Dat is evenveel als vijf kolencentrales per jaar uitstoten. Ook wordt er wat winst gehaald dankzij de ‘eerlijke vleesprijs’ die Milieudefensie voorstelt. In dat systeem kost vlees, afhankelijk van de CO2-uitstoot, meer geld: kip kost per kg €2 meer, varkensvlees €4,50 en rundvlees €5,70. Voor mensen die door deze prijsverhoging in de problemen komen komt er financiële compensatie - Milieudefensie wil een eerlijke transitie voor iedereen, zoals ze het zelf zeggen.
De stikstofuitstoot daalt drastisch in de kringlooplandbouw. Die ligt in 2030 24.000 ton lager dan in 2018 en voldoet daarmee aan de Europese eisen voor dat jaar.
60 tot 80 procent minder vee
Hoe komen we in zo’n duurzame toekomst? In de ogen van Milieudefensie door de veestapel drastisch in te krimpen. In het voorstel moeten 61% van de melkveestapel, 82% van de varkens en 73% van het pluimvee verdwijnen. Dit kost uiteraard werkgelegenheid: er gaan volgens deze berekeningen 7.300 banen verloren. Dit is inclusief de 9.200 banen die in de biologische landbouw extra nodig zijn om al het werk bij de overblijvende boeren te verrichten.
Het vraagt van de boeren een grote omslag in tien jaar tijd. De overgebleven bedrijven moeten helemaal biologisch en met oog op kringlopen gaan verbouwen. De andere boeren moeten stoppen. CE Delft berekent dat de totale kosten op 2,6 miljard euro uitkomen. Daarvan worden boeren uitgekocht, worden boerderijen hervormd en wordt bos aangeplant om de natuur te laten herstellen.
Consument moet ook veranderen
Het plan vraagt ook iets van de consumenten. Er is namelijk niet genoeg vlees in de kringlooplandbouw als iedereen op dezelfde manier blijft eten. Door de btw op groenten en fruit te verlagen en vlees duurder te maken zou de vraag naar vlees minder worden. Het vlees dat nog wordt gegeten levert extra geld op om de door hen gewenste landbouwtransitie te betalen. De rest van het benodigde bedrag zou moeten worden opgebracht door de vermogensbelasting voor rijke particulieren met 3% te verhogen.
Milieudefensie hoopt dat de doorrekening het kabinet kan overtuigen om het ambitieuze kringloopplan te gebruiken als visie voor de toekomst.
Veel kritiek op haalbaarheid van de visie
Overigens noemt de Wageningse econoom Petra Berkhout deze visie een utopie. Ze wijst erop dat gesloten grenzen geen realistische oplossing zijn, en is het niet met Milieudefensie eens dat biologische landbouw de enige manier is om milieuproblemen op te lossen.
Haar collega Theun Vellinga van Wageningen Livestock Research onderstreept dat in het Nederlands Dagblad: "Je moet eerst doelen stellen, en dan pas kijken of de veehouderij hiervoor zou moeten krimpen. Milieudefensie redeneert precies andersom. Bovendien stimuleert deze visie de boeren niet om duurzamer te gaan werken."
Als de transitie zoals Milieudefensie die voor ogen heeft helemaal wordt uitgevoerd, scheelt dat 16,2 miljoen ton CO2 per jaar. Dat is evenveel als vijf kolencentrales per jaar uitstoten. Ook wordt er wat winst gehaald dankzij de ‘eerlijke vleesprijs’ die Milieudefensie voorstelt. In dat systeem kost vlees, afhankelijk van de CO2-uitstoot, meer geld: kip kost per kg €2 meer, varkensvlees €4,50 en rundvlees €5,70. Voor mensen die door deze prijsverhoging in de problemen komen komt er financiële compensatie - Milieudefensie wil een eerlijke transitie voor iedereen, zoals ze het zelf zeggen.
De stikstofuitstoot daalt drastisch in de kringlooplandbouw. Die ligt in 2030 24.000 ton lager dan in 2018 en voldoet daarmee aan de Europese eisen voor dat jaar.
60 tot 80 procent minder vee
Hoe komen we in zo’n duurzame toekomst? In de ogen van Milieudefensie door de veestapel drastisch in te krimpen. In het voorstel moeten 61% van de melkveestapel, 82% van de varkens en 73% van het pluimvee verdwijnen. Dit kost uiteraard werkgelegenheid: er gaan volgens deze berekeningen 7.300 banen verloren. Dit is inclusief de 9.200 banen die in de biologische landbouw extra nodig zijn om al het werk bij de overblijvende boeren te verrichten.
Het vraagt van de boeren een grote omslag in tien jaar tijd. De overgebleven bedrijven moeten helemaal biologisch en met oog op kringlopen gaan verbouwen. De andere boeren moeten stoppen. CE Delft berekent dat de totale kosten op 2,6 miljard euro uitkomen. Daarvan worden boeren uitgekocht, worden boerderijen hervormd en wordt bos aangeplant om de natuur te laten herstellen.
Consument moet ook veranderen
Het plan vraagt ook iets van de consumenten. Er is namelijk niet genoeg vlees in de kringlooplandbouw als iedereen op dezelfde manier blijft eten. Door de btw op groenten en fruit te verlagen en vlees duurder te maken zou de vraag naar vlees minder worden. Het vlees dat nog wordt gegeten levert extra geld op om de door hen gewenste landbouwtransitie te betalen. De rest van het benodigde bedrag zou moeten worden opgebracht door de vermogensbelasting voor rijke particulieren met 3% te verhogen.
Milieudefensie hoopt dat de doorrekening het kabinet kan overtuigen om het ambitieuze kringloopplan te gebruiken als visie voor de toekomst.
Veel kritiek op haalbaarheid van de visie
Overigens noemt de Wageningse econoom Petra Berkhout deze visie een utopie. Ze wijst erop dat gesloten grenzen geen realistische oplossing zijn, en is het niet met Milieudefensie eens dat biologische landbouw de enige manier is om milieuproblemen op te lossen.
Haar collega Theun Vellinga van Wageningen Livestock Research onderstreept dat in het Nederlands Dagblad: "Je moet eerst doelen stellen, en dan pas kijken of de veehouderij hiervoor zou moeten krimpen. Milieudefensie redeneert precies andersom. Bovendien stimuleert deze visie de boeren niet om duurzamer te gaan werken."
Bron: duurzaambedrijfsleven.nl
Publicatie: 28-08-2020