'Niet elke techniek of maatregel levert gewenste reductie in emissie van ammoniak'

Voor een aantal maatregelen bleken de resultaten van de proeven te beperkt, te variabel of onvoldoende consistent om al een duidelijke aanbeveling voor de praktijk te formuleren. Dat betekent niet dat deze maatregelen niet werken, maar de reducties zijn doorgaans beperkt en kunnen sterk variëren naargelang de praktijkomstandigheden.

Bij de inzet van een microbiologisch additief vonden de onderzoekers geen duidelijk effect. In tegenstelling tot additieven, waarbij voedingsstoffen worden toegevoegd om gunstige bacteriën in de mest te stimuleren, worden met een microbiologisch additief extra bacteriën in de stal gebracht. Het doel is om de microbiële processen te sturen en zo de vorming van ammoniak te beperken.

In de proef was de ammoniakemissie 4% lager en de methaanemissie 13%. Er waren geen relevante verschillen in groei of voederconversie. Volgens de onderzoekers konden de beperkte verschillen niet rechtstreeks aan het additief worden toegeschreven. Waarschijnlijk slaagden de toegevoegde bacteriën er onvoldoende in om zich in de mestput te ontwikkelen.

Binnen het project RAMBO werden ook 3 voedermaatregelen. Het ging om een zeolieten voederadditief, een verlaagde elektrolytenbalans en het gebruik van een yucca-extract. Voor geen van deze maatregelen kon een betrouwbaar en reproduceerbaar reducerend effect op de emissie worden aangetoond.

Zeolieten kunnen ammonium binden en worden daarom gezien als mogelijke maatregel tegen ammoniakemissies. In één proefronde werd inderdaad een lagere ammoniakemissie gemeten, maar in een herhalingsproef bleek die juist wat hoger te liggen. Wel bleek uit mestanalyses dat zeolieten effectief ammonium kunnen binden. Dat wijst erop dat zeolieten potentieel hebben, maar dat het effect onder praktijkomstandigheden tijdens de proeven onvoldoende duidelijk naar voren kwam.

Ook een verlaagde elektrolytenbalans in het voeder gaf tegenstrijdige resultaten. In de ene proefronde werd een lagere ammoniakemissie vastgesteld, in het andere een hogere. Een betrouwbaar emissiereducerend effect kon daarom niet worden aangetoond. Positief is wel dat de maatregel geen waarneembare negatieve effecten had op groei, voederconversie of dierenwelzijn.

Yucca is ook al wat langer bekend als voederadditief dat mogelijk de emissie van ammoniak beperkt. In deze praktijkproef werden echter geen duidelijke effecten vastgesteld op ammoniak- of methaanemissies. Ook voor groei, voederconversie en welzijn werden geen consistente voordelen gevonden.

Met de inzet van een zeolieten luchtfilter kon wel ammoniak uit de lucht worden verwijderd, maar het effect bleek te beperkt om de emissies op afdelingsniveau merkbaar te verlagen. Daarnaast doken enkele praktische knelpunten op. De installatie neemt relatief veel ruimte in en het filtermateriaal moet regelmatig worden vervangen. Ook vraagt het filter extra energie, terwijl er maar één afdeling tegelijk behandelt kan worden. 

Details zijn te vinden in de rapporten die zijn opgesteld over het microbiologisch additief, het zeolieten voederadditief, de verlaagde elektrolytenbalans, yucca en het zeolieten luchtfilter.