Ammoniakemissie uit Friese landbouw kan met bijna 27% afnemen

De Friese landbouw had in 2022 een ammoniakemissie van 13,1 kiloton ammoniak, grotendeels veroorzaakt door de rundveehouderij. Voor 2030 wordt een daling tot 10,8 kiloton ton verwacht door autonome ontwikkelingen en huidig beleid. Extra maatregelen, zoals verdergaande emissiearme stallen, depositiereductie, krimp van de rundveestapel, klavers en kruidenrijk grasland en monomestvergisting met stikstofstrippen op de helft van de melkveehouderijbedrijven kunnen gezamenlijk tot een extra emissiereductie van 1,22 kiloton leiden. Dat hebben onderzoekers van Wageningen University & Research becijferd.

In provincie Fryslân wordt door nieuw beleid en gebiedsgerichte aanpakken, en ondersteund met 180 miljoen euro van het Rijk, de stikstofuitstoot uit de landbouw verder aangepakt. In het onderzoek in opdracht van de provincie Friesland kwantificeren onderzoekers van Wageningen University & Research de effecten van het vigerende beleid en mogelijke aanvullende landbouwmaatregelen tot aan 2030.


In Friesland liggen 12 Natura 2000-gebieden met ruim 17.000 hectare stikstofgevoelige natuur. In 2022 bedroeg de gemiddelde stikstofdepositie 1.047 mol stikstof per hectare per jaar, waarvan 42% afkomstig was van Nederlandse landbouw, 42% van buitenlandse bronnen, 8% van verkeer en scheepvaart en 6% van industrie en overige sectoren. Ongeveer de helft van het natuurareaal lag onder de kritische depositiewaarde, maar in sommige gebieden, zoals Drents-Friese Wold, Leggelderveld en Fochteloërveen, is dit aandeel in 2022 zeer laag en veel areaal bevindt zich in hogere overschrijdingsklassen.


Tussen 2022 en 2030 neemt de ammoniakemissie vanuit de veehouderij in Friesland met 2,3 kiloton af verwachten de onderzoekers. Dit is het gevolg van een kleinere veestapel, een groter aandeel emissiearme stallen met een verbeterde werking en een lagere bemesting als gevolg van een lagere mestplaatsingsruimte door het wegvallen van de derogatie. Met extra maatregelen zou de reductie in emissie van 1,22 kiloton meer kunnen bedragen.


Deze extra maatregelen verlagen vooral de stal- en opslagemissies, maar het totale pakket bereikt nog niet het landelijke reductiedoel. Effectieve stikstofreductie vereist aanvullend lokale maatregelen of extra maatregelen in de rest van Nederland en het buitenland. Integrale sturing en doelgerichte maatregelen zijn bovendien cruciaal om afwenteling, neveneffecten en onzekerheden te beheersen.


Meer details zijn te vinden in het rapport 'Ontwikkelingen stikstof in provincie Fryslân'.

Bron: Wageningen University & Research, december 2025
Publicatie: 18-09-2026