NitriNure

NitriNure is een publiek-privaat opgezet onderzoeksproject waarin mest via verschillende manieren wordt verwerkt tot emissiearme kunstmestvervangers en organische meststoffen. Naast dat NitriNure de naam is van het onderzoeksproject, staat het ook voor Nitrified Nitrogen from manure (genitrificeerde stikstof uit mest). Dit is een innovatieve manier van verwerking van dunne meststromen om te komen tot hoogwaardige meststoffen met zeer lage emissies van ammoniak en broeikasgassen uit mest.

Naam project: NitriNure
Korte omschrijving:

In dit project wordt mest via verschillende manieren verwerkt tot emissiearme kunstmestvervangers en organische meststoffen. Eén van de innovatieve technieken, ontwikkeld door RWB, wordt getest op een melkveebedrijf en bij een bestaande mestverwerker. Met een combinatie van biologische processen en filtratie wordt extra biogas en een emissiearme stikstofmeststof geproduceerd. Deze biologische behandeling is bij uitstek geschikt voor de verwerking van urine die vrijkomt uit koetoiletten en scheidingsvloeren in melkvee- en varkensstallen, maar ook voor dunne fracties en mineralenconcentraten. Ook de producenten van deze innovatieve stalsystemen, waarbij feces en urine apart blijven, zijn daarom betrokken.

Bij het biologische proces wordt het ammonium in de dunne mest of urine via nitrificatie omgezet in een stabiele ammoniumnitraat meststof. Een groot voordeel van het proces is dat de ammoniakemissies van de mestfracties tijdens opslag en aanwending sterk verlaagd wordt. De reden hiervoor is niet alleen dat ammonium wordt omgezet naar nitraat, maar ook dat door het proces de zuurgraad (pH) wordt verlaagd naar circa 6. Deze innovatie vormt een belangrijk onderdeel van het onderzoeksproject.

Ook de andere verwerkingstechnieken richten zich op de productie van emissiearme en waardevolle meststoffen uit dierlijke mest. Het bedrijf Mestwater ontwikkelt een installatie om water te onttrekken uit drijfmest. De eindproducten zijn droge mestfracties en ammoniumsulfaat in kristalvorm (TRL 4/5). Daarnaast wordt er gekeken naar kleinschalige compostering van mest. Na compostering en verhitting kan mest in het buitenland verhandeld worden. Er wordt ook verkend of er mogelijkheden zijn om organische mest hoogwaardig af te zetten, bijvoorbeeld in de potgrondindustrie.

Binnen het onderzoeksproject worden de nieuwe verwerkingsroutes gemonitord en beoordeeld. Daarbij wordt niet alleen de kwaliteit van de meststoffen bekeken, maar ook het verbruik van energie en de kosten. De werking van de nieuwe meststoffen wordt onder praktijkrelevante condities getest in potproeven en veldexperimenten. Hierbij wordt de bemestende waarde onderzocht en worden emissies van onder andere ammoniak en lachgas gemeten.

In de praktijk zijn ook andere aspecten van belang, zoals de afzetmogelijkheden, de logistiek en de economie. Minerale meststromen uit mestverwerking sluiten qua samenstelling niet altijd aan bij de specifieke gewasbehoefte. Mengen van meststoffen kan daarbij een oplossing zijn. Dit vraagt om opslag, de juiste logistiek, een mengfaciliteit en kennis van mogelijke chemische reacties/emissies die bij menging op kunnen treden. Dit onderdeel van het project beschouwt alle nutriëntstromen op een bedrijf of in een regio inclusief mestverwerkingsproducten zoals ammoniumsulfaat vanuit luchtwassers.

De kennis uit het project wordt breed verspreid en is waardevol voor beleidsontwikkeling. Het project heeft als doel om kunstmestvervangers te produceren die aantoonbaar emissiearm zijn en op duurzame wijze geproduceerd worden. Hiermee draagt het project bij aan emissiereductie in de landbouw en ontwikkeling van oplossingen voor de mestproblematiek.

Doorlooptijd: 2025 - 2028
Projectkosten: €1,2 miljoen
Europees/nationaal/regionaal: Nationaal project
Project partners: Stichting Biomassa Achterhoek (penvoerder), RWB Water, Groot Zevert Vergisting, Hanskamp AgroTech, Oostbeton, Maatschap Prinsen, Coöperatie Zonvarken, Dorset Green Machines, Slootsmid Mesttechniek, ESTEDE Scientific (ontwikkelaar sensoren voor meten emissies in het veld), ForFarmers Nederland, ZuivelNL, POV, NCM, LTO Noord, Landbouw Innovatiebureau Brabant (LIB), BergAgri, Gebiedscooperatie Stichtse Vecht, Mestwater.


NitriNure
Auteur: Nicky Kamminga
Bron: Wageningen University & Research
Publicatie: 06-01-2026